startupy.org

Często w ramach przygotowywania wpisów rejestruję się na różnych stronach. Większość z nich wymaga potwierdzenia adresu e-mail dla aktywacji konta, a większość z tych, które wymagają, robi to zupełnie niepotrzebnie. Adres e-mail może pełnić wobec konta jakieś funkcje służebne, jak przypomnienie hasła lub wysyłka powiadomień, ale bardzo rzadko zdarza się, że są one krytyczne dla jego działania.

Wygórowane mniemanie

Często chyba zdarza się autorom stron myśleć, że potrzebują, w ramach świadczonych na stronie X usług, rozszerzenia ich świadczenia także poza obszar strony X, a więc na prywatną skrzynkę pocztową użytkownika. Bo jak nie, to skąd będzie wiedział o jakże ważnej promocji, o wprowadzeniu istotnej funkcjonalności, o nowej wiadomości wreszcie? Ano, jeśli będzie chciał się dowiedzieć, to zaloguje się i popatrzy, co tam nowego. Jeśli uzna, że życzy sobie otrzymywać powiadomienia e-mail, to wyrazi na to oddzielną zgodę lub oddzielnie zadeklaruje chęć. Jeśli nie chce wiedzieć lub się zgadzać, nie ma sensu go zmuszać.

Niezupełnie konto instant

Większość poweruserów jest w stałym kontakcie ze swoją skrzynką e-mail, czy to przez otwarte okno Gmaila, czy przez desktopowego klienta. W takim przypadku rzeczywiście potwierdzenie e-maila trwa chwilę. Większość zwykłych userów nie prowadzi natomiast bogatej korespondencji e-mailowej i używa skrzynki raz na parę dni, więc aby aktywować konto, musi dokonać logowania na swoją skrzynkę, zazwyczaj przez webmail obłożony reklamami, które dodatkowo zwiększają czas ładowania strony. Niby to tylko parę sekund, ale dodajmy do tego chwilę zastanowienia („Jakie ja mam hasło na tej skrzynce?”), kliknięcie lub dwa, aby dostać się do wiadomości z linkiem, a następnie wylogowanie i znów mulące reklamy. Oczekiwania użytkownika („zarejestruje się i mogę korzystać!”) zostają zawiedzione.

Krytyczne powiadomienia

Istnieją powiadomienia krytyczne. Przykładem niech będzie zmiana w regulaminie. O ile użytkownik nie zatwierdzi jej na czas, jego konto zostaje zawieszone. Brzmi strasznie, a w rzeczywistości: skoro użytkownik nie loguje się na konto i nie akceptuje nowego regulaminu, to znaczy, że akurat nie potrzebuje konta. Jak zacznie potrzebować, zaloguje się, potwierdzi regulamin i po problemie. Nie musi być informowany na e-mail.

Ograniczenie funkcjonalności

Jeśli podstawową funkcją strony jest wysyłka e-mail, niby logiczne, że e-mail powinien być potwierdzony. Ale ponownie: konto to nie e-mail, e-mail to nie konto. Konto z niepotwierdzonym e-mailem ma po prostu ograniczoną lub zerową funkcjonalność. O ile nie wysyłamy mailingu, będzie bez znaczenia, czy użytkownik oleje konto przed, czy po aktywacji. Jeśli natomiast jej nie wymusimy, być może wróci do konta w przyszłości i zechce je aktywować.

(Warto w tym miejscu przypomnieć, że niepotwierdzony adres e-mail nie powinien być przez stronę traktowany jako zajęty – taki, którego nie można podać przy rejestracji. Zdarzyło mi się raz nieopatrznie przeładować wypełniony formularz rejestracji i wyskoczył mi komunikat o zajętości e-maila, chociaż zarejestrowałem się kilka sekund wcześniej.)

Problem z doręczeniem

E-mail z linkiem aktywacyjnym może zostać zatrzymany przez filtr antyspamowy, pełną skrzynkę itd. Nietypowa domena, źle skonstruowany tytuł, albo jeszcze gorzej: strona w branży porno z podejrzanymi słowami w treści e-maila – i skuteczność doręczenia spada na łeb. Jeżeli użytkownik ma działające konto, można rozszerzyć zakres pomocy dla przypadków niedoręczenia. Jeśli może je aktywować dopiero po potwierdzeniu e-maila, ilość akcji, jakie można podjąć w przypadku niedoręczenia, a jednocześnie nie naruszać prywatności, spada.

Mit przydatności przypomnienia hasła

(Update z 27 maja 2009 r., 08:30: Zagubiony akapit, sorewicz.) Tylko raz zdarzyło mi się skorzystać z przypomnienia hasła, i to tylko dlatego, że nabazgrałem je tak (bo zapisuje hasła długopisem), że po paru miesiącach nie byłem w stanie odczytać tekstu, bo zdążył wyblaknąć. Nauczyło mnie to tylko tego, żeby zapisywać hasła dobrymi długopisami i czasem przepisać na nowo, natomiast żaden pokłon dziękczynny nie wyrwał mi się w stronę tego, kto zmusił (czy zachęcił) mnie do potwierdzenia kiedyś e-maila.

Kiedy wymuszać potwierdzenie

Istnieją w zasadzie trzy przypadki, gdy potwierdzenie adresu e-mail powinno być jednym z warunków aktywacji konta. Pierwszym jest wysyłka mailingu, na który użytkownik zgadza się, akceptując regulamin. Druga przypadek to sytuacja, gdy loginem jest e-mail. Można wtedy przy rejestracji poprosić tylko o e-mail, a następnie, po tym, jak user kliknie w link potwierdzający, od razu przenieść do tworzenia konta (tylko żeby link nie wygasł przed założeniem konta!). Trzeci przypadek to sytuacja, gdy e-mail jest identyfikatorem użytkownika w systemie w jakiś inny, ważny sposób. Przykładem PayPal. I tyle.

Tagi: usability